Moe, gesloopt maar nog niet verslagen

Het coronavirus heeft veel teweeggebracht. Veel ellende, veel doden en veel psychisch leed. Ook voor mij heeft in het begin niet veel goeds gebracht. Eerst was de overgang van een drukke agenda naar een lege agenda een moeilijk moment voor mij. Mijn stabiliteit kwam even in gevaar. Het was voor mij moeilijk om mij zo onverwachts in te moeten stellen op rust. Mijn suïcidale gedachten lagen al op de loer en ik had hulp nodig om niet manisch te worden.

Ondertussen ben ik weer stabiel en heb ik mijn weg weer kunnen vinden. Maar nu word ik geconfronteerd met hele andere zaken. Vanuit Herstelprocesonline, een initiatief van de Stichting Herstelproces, word ik geconfronteerd met schrijnende verhalen. Verhalen van mensen die te maken hebben met de gevolgen van de maatregelen rondom het coronavirus. Verhalen van mensen die het niet meer zien zitten, mensen die suïcidale gedachten bij zichzelf tegenkomen en mensen die niet alleen gedachten hebben, maar ook suïcidaal gedrag vertonen.

Als ik dan de “succesverhalen” lees die op facebook en LinkedIn voorbijkomen over het beeldbellen heb ik de neiging om ze maar over te slaan of er kritisch en hard op te reageren. Ik doe het niet, want er zijn goede verhalen, er zijn mensen bij wie de hulpverlening goed gaat, waar de begeleider of psycholoog elke week (of vaker als het nodig is) contact heeft met de cliënt (ook face – to face). En ik heb die verhalen nodig om mij daarvan bewust te blijven.

Natuurlijk reageer ik op mijn manier wel. Ik laat af en toe een tegengeluid horen door een blog te schrijven en te delen via social media. Want ik ben van mening dat ook het tegengeluid nodig is, dat er gezien wordt dat er ook dingen absoluut niet goed gaan.

De verhalen die ik hoor komen niet alleen uit de geestelijke gezondheidszorg, ook vanuit thuiszorg komen er verhalen die mij raken. Mensen die bedlegerig zijn en waar de huisgenoot, naast een drukke baan van 40 uur per week en burn-out klachten, zich maar moet redden met het huishouden, het twee keer per dag verschonen van het bed en het zorgen voor eten en drinken van de betreffende persoon. Waarbij de bedlegerige ook nog eens te maken heeft met chronische pijn en geen morfine spuiten krijgt. En thuiszorg is niet mogelijk a. in verband met corona b. persoon kan de deur niet open doen (duh…bedlegerig) en c. thuiszorg geen sleutelkastje wil gebruiken in verband met de privacy.

Van dit soort verhalen word ik moe en soms voel ik mij gesloopt, emotioneel. Hoe bestaat het dat dit soort dingen gebeuren?

Maar deze verhalen zorgen er ook voor dat ik weer besef waar ik het allemaal voor doe, waarom ik steeds weer aan de bel trek, initiatieven opstart. De verhalen zorgen ervoor dat ik door ga, dat ik niet verslagen in een hoekje ga zitten. Nee, ze maken mij juist strijdvaardiger.

Ja, ik ben moe, soms gesloopt, maar nog lang niet verslagen.

Koos de Boed

www.herstelprocesonline.nl

www.herstelproces.nl

Ondersteuningscijfers

Zomaar wat cijfers die opduiken over de ondersteuning van mensen met een (psychische) kwetsbaarheid;

Slechts 26% van de 600 deelnemers van het panel Psychisch Gezien had eind april face-to-face contact met een hulpverlener. Het percentage mensen dat thuis wordt bezocht is gedaald van 38% naar 9%. Een kleine meerderheid (55%) is tevreden over de huidige vorm van contact, blijkt uit een recente peiling.

Bron: Trimbos.nl

Ten opzichte van het onderzoek in maart, is bij een groter deel wel een vorm van hulpverlening op gang gekomen. Van 60% de vorige keer, geeft In het huidige onderzoek 23% van de cliënten aan geen hulp te ontvangen.

Bron: MINDplatform.nl

Stress en spanning worden in het huidige onderzoek van eind april vaker genoemd dan angst en paniek in het onderzoek de maand ervoor. Wederom geeft een op de drie personen aan, niet te weten hoe ze de komende tijd moeten doorkomen.

Bron: MINDplatform.nl

Niet alleen de vorm van de contacten is veranderd, men krijgt gemiddeld ook minder hulp dan voorheen (38% vindt: te weinig hulp) en de contacten duren (bij 56%) gemiddeld korter.

Bron: Trimbos.nl

MIND heeft in haar panel ook familie en naasten van mensen met psychische problemen bevraagd. Zij spelen een belangrijke rol in de zorg en begeleiding van cliënten. Nu contact met behandelaars in veel gevallen wegvalt, neemt dit belang toe. De druk die zij ervaren, is echter groot. Drie op de vier van hen geeft aan zich machteloos voelen en 86% maakt zich grote zorgen voor het welzijn van de cliënt. Een op de vijf weet niet goed voor zichzelf te zorgen in deze periode. MIND pleit ervoor om oog te houden voor deze groep en ook hen te vragen welke hulp zij nodig hebben.

Bron: MINDplatform.nl

Misschien zou ik moeten zeggen dat het gaat om de ondersteuning door hulpverleners (in de zin van psycholoog, verpleegkundige etc, etc). Maar ik vermoed dat iedereen dat na het lezen wel in de gaten heeft.

Met herhaalonderzoek ben ik altijd benieuwd of de vragenlijst door dezelfde mensen is ingevuld of dat er een wijziging in de groep is geweest. De vragenlijsten worden veelvuldig verspreid en dus kan het zijn dat de samenstelling van de groep totaal anders is dan de eerste groep. Ik ervaar dat dan als appels en peren vergelijken. Maar ik moet er vanuit gaan dat hier rekening mee is gehouden bij de analyse. Uiteindelijk is de boodschap duidelijk, de geestelijke zorg wordt nog steeds niet goed opgepakt wat ten koste gaat van de mensen om wie het gaat.

Het is dat ik niet goed ben in het complot denken, maar anders zou ik kunnen zeggen dat de GGZ nu bezig is met het verstevigen van hun marktaandeel of deel van de financiële koek. Onder het motto, wij kunnen het na de coronatijd niet aan zonder extra financiële middelen want de hulpvraag is groter geworden. Maar goed, zoals ik al zei, ik ben niet goed in het op die manier denken.

Wat ik ook wel jammer vind is dat er geen cijfers zijn over hoeveel mensen er rondlopen met suïcidale gedachten. Hoeveel mensen er door de situatie waarin zij nu zitten te maken hebben met het toenemen van hun gedachte aan de dood. Het thema zelfdoding is natuurlijk nog steeds een taboe, maar ik zou mij voor kunnen stellen dat er in de onderzoeken ook ruimte is om deze vragen te stellen. Ze zijn anoniem dus voor de invuller is het makkelijker om aan te geven in hoeverre hij of zij te maken heeft met een toenemende doodswens. Dit geldt natuurlijk ook voor de actuele cijfers over aantallen zelfdodingen en pogingen daartoe.

Om niet de indruk te wekken dat het allemaal verkeerd gaat en niet goed geregeld is binnen de hulpverlening het volgende:

Er is in korte tijd erg veel veranderd in de geestelijke gezondheidszorg. Dit vergt niet alleen veel van de cliënten, maar ook veel van de hulpverleners. Net als van de zorgverleners in de ziekenhuizen, verpleeghuizen, etc. De medewerkers in de geestelijke gezondheidszorg doen hun best om, met de middelen die zij hebben (en dat zijn vaak geen beschermende middelen), hun werk zo goed mogelijk uit te voeren. En dat gaat in veel gevallen goed en daar mogen zij best een compliment voor hebben.

Resultaten online contact

De Stichting Herstelproces is op 13 april gestart met het mogelijk maken van verschillende contactmogelijkheden voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. De vrijwilligers die de verschillende mogelijkheden bemensen zijn allemaal mensen die zelf tot de doelgroep behoren of behoord hebben. Ervaringsdeskundigen op verschillende niveaus.

De resultaten tot nu toe zijn erg bedroevend en dan heb ik het niet over aantallen. De mensen met wie de vrijwilligers contact hebben gehad brengen bijna allemaal ter sprake dat ze geen contact meer hebben met hun hulpverlener. Mensen die van 2 contacten per week (fysiek contact) nu al 6 weken of meer niks van hun hulpverlener hebben gehoord. Ze voelen zich in de steek gelaten en sommige zijn erg wanhopig.

Met een aantal van hen is er nu wekelijks contact (met twee zelfs dagelijks) vanwege hun toenemende mate van suïcidaliteit. In 1 geval is er met behulp van de preventiemedewerker van de Stichting Herstelproces en een ervaringsdeskundige van Ixta Noa erger voorkomen. De betreffende persoon kon geen contact krijgen met de eigen hulpverlener van de betreffende GGZ instelling.

Een ander bedroevend resultaat zijn de berichten die we een aantal keer hebben gekregen van een beller dat het door de hulpverlener afgeraden was om contact met een hulplijn te leggen (in dit geval Herstelprocesonline). Dit was nergens voor nodig volgens de betreffende hulpverleners omdat de persoon toch altijd met de instelling kon bellen. Wel moest de persoon er rekening mee houden dat dit soms wat vertraging op kon lopen, want ja, druk bezig met het voorbereiden op en uitvoeren van online diensten.

De medewerkers van de Stichting Herstelproces en Herstelprocesonline maken zich dan ook zorgen. De groep kwetsbare mensen is niet gebaat bij het druk zijn van de hulpverleners met nieuw te starten diensten. Ze zijn gebaat bij het in stand houden van het contact met de hulpverlener. Waarom worden zij zo in de steek gelaten? Het landelijk beleid is hier heel duidelijk in, iedere hulpverlener kan, mag, MOET het contact met zijn of haar cliënten in stand houden. In face to face contact, en als het door omstandigheden niet kan (hoesten, niezen, verkouden, etc.) dan eventueel het fysieke contact vervangen door een alternatief zoals beeldbellen.

Wij willen dan ook de oproep doen naar alle hulpverleners om vooral in contact te blijven met je cliënten. Blijf ze bezoeken (met het in acht nemen van de nodige maatregelen), blijf ze steunen zoals je dat altijd al deed. Je cliënten hebben je nodig. Als je denkt dat ze je nu niet nodig zijn, bedenk dan dat ze het dan ook straks niet nodig zijn en voor de corona misschien ook niet (dan is de vraag wat je eigenlijk aan het doen bent).

Laat het extra contact dat ze eventueel nodig hebben over aan de (tijdelijke) initiatieven die er zijn zoals de Luisterlijn, Herstelprocesonline en de Adviesdienst van Ypsilon. Deze initiatieven worden bemand door mensen die weten wat ze doen en jou als hulpverlener willen helpen om jouw cliënten staande te houden.