Moe, gesloopt maar nog niet verslagen

Het coronavirus heeft veel teweeggebracht. Veel ellende, veel doden en veel psychisch leed. Ook voor mij heeft in het begin niet veel goeds gebracht. Eerst was de overgang van een drukke agenda naar een lege agenda een moeilijk moment voor mij. Mijn stabiliteit kwam even in gevaar. Het was voor mij moeilijk om mij zo onverwachts in te moeten stellen op rust. Mijn suïcidale gedachten lagen al op de loer en ik had hulp nodig om niet manisch te worden.

Ondertussen ben ik weer stabiel en heb ik mijn weg weer kunnen vinden. Maar nu word ik geconfronteerd met hele andere zaken. Vanuit Herstelprocesonline, een initiatief van de Stichting Herstelproces, word ik geconfronteerd met schrijnende verhalen. Verhalen van mensen die te maken hebben met de gevolgen van de maatregelen rondom het coronavirus. Verhalen van mensen die het niet meer zien zitten, mensen die suïcidale gedachten bij zichzelf tegenkomen en mensen die niet alleen gedachten hebben, maar ook suïcidaal gedrag vertonen.

Als ik dan de “succesverhalen” lees die op facebook en LinkedIn voorbijkomen over het beeldbellen heb ik de neiging om ze maar over te slaan of er kritisch en hard op te reageren. Ik doe het niet, want er zijn goede verhalen, er zijn mensen bij wie de hulpverlening goed gaat, waar de begeleider of psycholoog elke week (of vaker als het nodig is) contact heeft met de cliënt (ook face – to face). En ik heb die verhalen nodig om mij daarvan bewust te blijven.

Natuurlijk reageer ik op mijn manier wel. Ik laat af en toe een tegengeluid horen door een blog te schrijven en te delen via social media. Want ik ben van mening dat ook het tegengeluid nodig is, dat er gezien wordt dat er ook dingen absoluut niet goed gaan.

De verhalen die ik hoor komen niet alleen uit de geestelijke gezondheidszorg, ook vanuit thuiszorg komen er verhalen die mij raken. Mensen die bedlegerig zijn en waar de huisgenoot, naast een drukke baan van 40 uur per week en burn-out klachten, zich maar moet redden met het huishouden, het twee keer per dag verschonen van het bed en het zorgen voor eten en drinken van de betreffende persoon. Waarbij de bedlegerige ook nog eens te maken heeft met chronische pijn en geen morfine spuiten krijgt. En thuiszorg is niet mogelijk a. in verband met corona b. persoon kan de deur niet open doen (duh…bedlegerig) en c. thuiszorg geen sleutelkastje wil gebruiken in verband met de privacy.

Van dit soort verhalen word ik moe en soms voel ik mij gesloopt, emotioneel. Hoe bestaat het dat dit soort dingen gebeuren?

Maar deze verhalen zorgen er ook voor dat ik weer besef waar ik het allemaal voor doe, waarom ik steeds weer aan de bel trek, initiatieven opstart. De verhalen zorgen ervoor dat ik door ga, dat ik niet verslagen in een hoekje ga zitten. Nee, ze maken mij juist strijdvaardiger.

Ja, ik ben moe, soms gesloopt, maar nog lang niet verslagen.

Koos de Boed

www.herstelprocesonline.nl

www.herstelproces.nl

Ondersteuningscijfers

Zomaar wat cijfers die opduiken over de ondersteuning van mensen met een (psychische) kwetsbaarheid;

Slechts 26% van de 600 deelnemers van het panel Psychisch Gezien had eind april face-to-face contact met een hulpverlener. Het percentage mensen dat thuis wordt bezocht is gedaald van 38% naar 9%. Een kleine meerderheid (55%) is tevreden over de huidige vorm van contact, blijkt uit een recente peiling.

Bron: Trimbos.nl

Ten opzichte van het onderzoek in maart, is bij een groter deel wel een vorm van hulpverlening op gang gekomen. Van 60% de vorige keer, geeft In het huidige onderzoek 23% van de cliënten aan geen hulp te ontvangen.

Bron: MINDplatform.nl

Stress en spanning worden in het huidige onderzoek van eind april vaker genoemd dan angst en paniek in het onderzoek de maand ervoor. Wederom geeft een op de drie personen aan, niet te weten hoe ze de komende tijd moeten doorkomen.

Bron: MINDplatform.nl

Niet alleen de vorm van de contacten is veranderd, men krijgt gemiddeld ook minder hulp dan voorheen (38% vindt: te weinig hulp) en de contacten duren (bij 56%) gemiddeld korter.

Bron: Trimbos.nl

MIND heeft in haar panel ook familie en naasten van mensen met psychische problemen bevraagd. Zij spelen een belangrijke rol in de zorg en begeleiding van cliënten. Nu contact met behandelaars in veel gevallen wegvalt, neemt dit belang toe. De druk die zij ervaren, is echter groot. Drie op de vier van hen geeft aan zich machteloos voelen en 86% maakt zich grote zorgen voor het welzijn van de cliënt. Een op de vijf weet niet goed voor zichzelf te zorgen in deze periode. MIND pleit ervoor om oog te houden voor deze groep en ook hen te vragen welke hulp zij nodig hebben.

Bron: MINDplatform.nl

Misschien zou ik moeten zeggen dat het gaat om de ondersteuning door hulpverleners (in de zin van psycholoog, verpleegkundige etc, etc). Maar ik vermoed dat iedereen dat na het lezen wel in de gaten heeft.

Met herhaalonderzoek ben ik altijd benieuwd of de vragenlijst door dezelfde mensen is ingevuld of dat er een wijziging in de groep is geweest. De vragenlijsten worden veelvuldig verspreid en dus kan het zijn dat de samenstelling van de groep totaal anders is dan de eerste groep. Ik ervaar dat dan als appels en peren vergelijken. Maar ik moet er vanuit gaan dat hier rekening mee is gehouden bij de analyse. Uiteindelijk is de boodschap duidelijk, de geestelijke zorg wordt nog steeds niet goed opgepakt wat ten koste gaat van de mensen om wie het gaat.

Het is dat ik niet goed ben in het complot denken, maar anders zou ik kunnen zeggen dat de GGZ nu bezig is met het verstevigen van hun marktaandeel of deel van de financiële koek. Onder het motto, wij kunnen het na de coronatijd niet aan zonder extra financiële middelen want de hulpvraag is groter geworden. Maar goed, zoals ik al zei, ik ben niet goed in het op die manier denken.

Wat ik ook wel jammer vind is dat er geen cijfers zijn over hoeveel mensen er rondlopen met suïcidale gedachten. Hoeveel mensen er door de situatie waarin zij nu zitten te maken hebben met het toenemen van hun gedachte aan de dood. Het thema zelfdoding is natuurlijk nog steeds een taboe, maar ik zou mij voor kunnen stellen dat er in de onderzoeken ook ruimte is om deze vragen te stellen. Ze zijn anoniem dus voor de invuller is het makkelijker om aan te geven in hoeverre hij of zij te maken heeft met een toenemende doodswens. Dit geldt natuurlijk ook voor de actuele cijfers over aantallen zelfdodingen en pogingen daartoe.

Om niet de indruk te wekken dat het allemaal verkeerd gaat en niet goed geregeld is binnen de hulpverlening het volgende:

Er is in korte tijd erg veel veranderd in de geestelijke gezondheidszorg. Dit vergt niet alleen veel van de cliënten, maar ook veel van de hulpverleners. Net als van de zorgverleners in de ziekenhuizen, verpleeghuizen, etc. De medewerkers in de geestelijke gezondheidszorg doen hun best om, met de middelen die zij hebben (en dat zijn vaak geen beschermende middelen), hun werk zo goed mogelijk uit te voeren. En dat gaat in veel gevallen goed en daar mogen zij best een compliment voor hebben.

Resultaten online contact

De Stichting Herstelproces is op 13 april gestart met het mogelijk maken van verschillende contactmogelijkheden voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. De vrijwilligers die de verschillende mogelijkheden bemensen zijn allemaal mensen die zelf tot de doelgroep behoren of behoord hebben. Ervaringsdeskundigen op verschillende niveaus.

De resultaten tot nu toe zijn erg bedroevend en dan heb ik het niet over aantallen. De mensen met wie de vrijwilligers contact hebben gehad brengen bijna allemaal ter sprake dat ze geen contact meer hebben met hun hulpverlener. Mensen die van 2 contacten per week (fysiek contact) nu al 6 weken of meer niks van hun hulpverlener hebben gehoord. Ze voelen zich in de steek gelaten en sommige zijn erg wanhopig.

Met een aantal van hen is er nu wekelijks contact (met twee zelfs dagelijks) vanwege hun toenemende mate van suïcidaliteit. In 1 geval is er met behulp van de preventiemedewerker van de Stichting Herstelproces en een ervaringsdeskundige van Ixta Noa erger voorkomen. De betreffende persoon kon geen contact krijgen met de eigen hulpverlener van de betreffende GGZ instelling.

Een ander bedroevend resultaat zijn de berichten die we een aantal keer hebben gekregen van een beller dat het door de hulpverlener afgeraden was om contact met een hulplijn te leggen (in dit geval Herstelprocesonline). Dit was nergens voor nodig volgens de betreffende hulpverleners omdat de persoon toch altijd met de instelling kon bellen. Wel moest de persoon er rekening mee houden dat dit soms wat vertraging op kon lopen, want ja, druk bezig met het voorbereiden op en uitvoeren van online diensten.

De medewerkers van de Stichting Herstelproces en Herstelprocesonline maken zich dan ook zorgen. De groep kwetsbare mensen is niet gebaat bij het druk zijn van de hulpverleners met nieuw te starten diensten. Ze zijn gebaat bij het in stand houden van het contact met de hulpverlener. Waarom worden zij zo in de steek gelaten? Het landelijk beleid is hier heel duidelijk in, iedere hulpverlener kan, mag, MOET het contact met zijn of haar cliënten in stand houden. In face to face contact, en als het door omstandigheden niet kan (hoesten, niezen, verkouden, etc.) dan eventueel het fysieke contact vervangen door een alternatief zoals beeldbellen.

Wij willen dan ook de oproep doen naar alle hulpverleners om vooral in contact te blijven met je cliënten. Blijf ze bezoeken (met het in acht nemen van de nodige maatregelen), blijf ze steunen zoals je dat altijd al deed. Je cliënten hebben je nodig. Als je denkt dat ze je nu niet nodig zijn, bedenk dan dat ze het dan ook straks niet nodig zijn en voor de corona misschien ook niet (dan is de vraag wat je eigenlijk aan het doen bent).

Laat het extra contact dat ze eventueel nodig hebben over aan de (tijdelijke) initiatieven die er zijn zoals de Luisterlijn, Herstelprocesonline en de Adviesdienst van Ypsilon. Deze initiatieven worden bemand door mensen die weten wat ze doen en jou als hulpverlener willen helpen om jouw cliënten staande te houden.

Corona en suïcidaliteit

Er zijn steeds meer activiteiten voor mensen met een psychische kwetsbaarheid, hard nodig want het gaat om een groep mensen die door alle maatregelen extra geraakt worden. Wat ik mis is ondersteuning voor mensen die te maken hebben met suïcidale gedachten. Dit is natuurlijk “normaal” want daar is überhaupt weinig ondersteuning voor op een enkel initiatief na zoals de Luisterlijn en 113zelfmoordpreventie. Ondersteuning van ervaringsdeskundigen/lotgenoten is er niet of nauwelijks.

Toch is dit een groep mensen die nu ook die extra ondersteuning nodig heeft. Mensen die te maken hebben met suïcidale gedachten zijn normaal gesproken al een moeilijk bereikbare groep, schaamte en onbegrip spelen hierbij een grote rol. Dat maakt het juist in deze tijd waarin sociaal contact vermeden wordt (moet worden) voor deze mensen nog moeilijker want ze hebben zo nog meer tijd om te gaan piekeren over hun waarde in dit leven. De kans op het zwaarder worden van de gedachte om er maar uit te stappen wordt hierdoor alleen maar groter.

Ik merk het aan mijzelf. Normaal gesproken heb ik mijn suïcidale gedachten goed onder controle. Zolang ik bezig kan zijn, druk ben, zijn mijn gedachten alleen op de achtergrond aanwezig, dus controleerbaar en beheersbaar. Maar als ik te maken krijg met rust en ontspanning dan komen mijn gedachten steeds verder naar voren, ze groeien en nemen steeds meer plek in, ze hebben de ruimte. Uit ervaring weet ik dat dit tot “ongewenste” situaties kan leiden. Als er een periode van rust en ontspanning aan komt moet ik mij daar dan ook goed op voorbereiden.

In de huidige situatie was die voorbereiding niet mogelijk. Mijn altijd volle agenda veranderde in korte tijd in een vrijwel lege agenda. Er ontstond voor mij een zeer stressvolle situatie waarin mijn gedachten vrij snel naar boven kwamen. Tegenslagen waarmee ik te maken kreeg in de afgelopen weken kwamen hard aan en lieten mijn depressieve gedachten groeien. Nou weet ik goed om te gaan met depressiviteit, dus ik zette mijn anti depressie maatregelen in. Het gevolg was dat ik manisch dreigde te worden en mijn suïcidaliteit weer de kop op dreigde te steken. Ik was dus “lichtelijk” van slag. Gelukkig greep mijn vriendin in en bracht mij weer met beide voeten aan de grond.

Nu heb ik gelukkig een goed netwerk om mij heen waardoor ik mij staande kon houden en kon wennen aan de nieuwe situatie die is ontstaan. Maar hoeveel mensen zijn niet in het bezit van een goed netwerk, hebben geen mensen om zich heen die weten dat zij suïcidale gedachten hebben. Deze mensen lopen nu extra risico en hebben ondersteuning nodig. Een luisterend oor, zonder veroordeeld te worden. Zij hebben mensen nodig die niet alleen weten hoe zij zich voelen, maar ook daadwerkelijk begrijpen hoe zij zich voelen. Mensen die snappen dat het gevoel van alleen zijn door alle maatregelen nu extra zwaar voelt.

Voor iedereen die zich aangesproken voelt, die behoefte heeft om over hun gedachten te praten, is er naast de genoemde telefoonlijnen (de Luisterlijn en 113zelfmoordpreventie) ook de mogelijkheid om in contact te komen met ervaringsdeskundigen, lotgenoten die met dezelfde gedachten te maken hebben of hebben gehad.

Heb je behoefte aan contact? Stuur dan een mail naar contact@herstelprocesonline.nl . Er wordt dan zo snel mogelijk contact met je opgenomen via mail of telefoon door een van de ervaringsdeskundigen.

Herstelprocesonline is een initiatief van de Stichting Herstelproces, het Suïcide Preventie Centrum en Boedies.

Wat het leven brengt – Back to reality

Als ik kijk waar ik nu sta kan ik niet anders dan concluderen dat het best goed met mij gaat. Ik had een aantal jaren geleden niet verwacht dat ik nog zou leven, laat staan dat ik had verwacht dat ik zou bereiken wat ik tot nu toe bereikt heb. Maar soms word je weer even met je neus op de feiten gedrukt. Dan besef je weer dat het leven soms wendingen neemt die je niet verwacht.

Toen we een aantal jaren geleden begonnen met het organiseren van herstelweekenden met de Stichting Herstelproces, had ik contact met iemand die eraan zat te denken om deel te nemen aan een weekend. Er waren alleen wat belemmeringen. De persoon in kwestie zat in een rolstoel en had de nodige ondersteuning nodig bij een aantal handelingen. We hebben het hierover gehad en de nodige oplossingen bedacht. Wat ons betreft was deelname geen probleem. Uiteindelijk heeft de betreffende persoon toch besloten om niet deel te nemen.

Twee jaar geleden zijn we begonnen met de opstart van een project met betrekking tot ervaringsdeskundigheid. Een van de mensen die zich hiervoor aanmeldde was iemand die zich erg inzette op het gebied van bewegen voor mensen met een kwetsbaarheid. Het duurde een tijdje voor ik in de gaten kreeg dat deze persoon dezelfde was als de persoon die zich had aangemeld voor het herstelweekend. Ik had de naam wel herkend, maar deze persoon oogde gezond en was mobiel, geen rolstoel te bekennen, dus was vast iemand anders.

Ik heb in de afgelopen jaren zijn verhaal gehoord, zijn ongekende doorzettingsvermogen en positieve instelling leren kennen. Ondanks het feit dat de specialisten hadden aangegeven dat hij zijn leven in een rolstoel moest doorbrengen, heeft hij gevochten om het tegendeel te bewijzen. En dat gevecht heeft hij glorieus gewonnen. Hij is het voorbeeld van wat je kunt bereiken op wilskracht en doorzettingsvermogen. Als iemand zichzelf kende dan was hij het wel.

Vorig jaar werd hij ziek, op verschillende plekken in zijn lichaam waren de verkeerde cellen zich aan het vermenigvuldigen. Maar hij gaf niet op en ging de zware behandeling aan. Op wilskracht is hij het gevecht weer aangegaan. Op een of andere manier dacht ik dat hij deze ook wel weer zou winnen. Maar dit jaar werd duidelijk dat het erop lijkt dat hij het gevecht aan het verliezen is. Hij geeft nog niet op, leeft met de dag, ondergaat nog een chemobehandeling en blijft zijn humor vasthouden.

Het is erg wonderlijk, ik ken ondertussen een stuk van zijn levensverhaal, en dan verbaast het mij dat dit nu gebeurt. Hij heeft zoveel meegemaakt in zijn leven, daar verbleken veel films en boeken bij. Ik heb veel respect voor hem, het feit dat hij dit allemaal heeft “overwonnen” dat zijn wilskracht, doorzettingsvermogen en energie onuitputtelijk leek, wat jammer genoeg teniet is gedaan door een lichamelijke ziekte.

Het leven zit vol met verrassingen, zowel positieve als negatieve, en deze doet mij dat weer inzien. Back to reality.

De eerste verwarde mens…

Ik praat met veel mensen over verward/onbegrepen gedrag, ervaringsdeskundigheid, herstel, suïcide etc. Soms kom je dan dingen aan de weet waar ik nooit bij stil heb gestaan. Zoals bijvoorbeeld de eerste mens met verward/onbegrepen gedrag waar iets over op schrift staat.

Ik was in gesprek over herstel en onbegrepen gedrag met iemand die dit vanuit het christelijke geloof bekeek. We kregen het in ons gesprek over verwardheid en waar dat ooit is begonnen. Het gesprek leidde ons naar een stuk uit de bijbel. Het verhaal van Daniël vertelt over koning Nebukadnezar. In het stuk gaat het om de dromen die Nebukadnezar heeft, hij begrijpt ze niet en wil graag weten wat ze betekenen. Daniël wordt bij hem geroepen en legt de dromen uit.

Het gaat in dit geval om de tweede droom van de koning. Hierin wordt, volgens de uitleg van Daniël, voorspeld dat er een periode komt waarin het niet goed gaat met Nebukadnezar. Dat hij, de koning, een aantal perioden zou leven als een dier. Enige tijd later komt dit uit. In de Bijbel staat dat de grote koning Nebukadnezar gras ging eten, zichzelf niet meer verzorgde, zijn haren liet groeien en zijn verstand verloor.

Wij waren het eens dat dit opgevat kan worden als verward, en daardoor zeer onbegrepen, gedrag. Vanuit de kennis over het geloof kwam mijn gesprekspartner tot de conclusie dat het tijdsbestek waarin de koning dit gedrag vertoonde ongeveer 7 perioden duurde. Je zou dan zeggen dat zijn onderdanen hem dan zouden afvallen en af zouden zetten. Want ja, wat heb je aan een koning die waanzinnig was en dan ook geen zinnig woord kon uitkramen. Maar dat gebeurde niet.

Het verhaal gaat verder met het feit dat koning Nebukadnezar in een ogenblik van helderheid de grootsheid van God erkende. Hij kreeg zijn verstand terug en keerde terug op zijn plek als koning. Dat dit zo kon gebeuren wordt door ons verklaard door het feit dat de onderdanen hier geen weet van hebben gehad. Het werd dus door zijn directe omgeving geheim gehouden. Volgens ons was dat een behoorlijke klus, want 7 perioden is best wel lang (denk ik, ik weet niet hoelang een periode duurt). Maar het getuigd ook van een volkomen vertrouwen in het feit dat de staat waarin de koning zich bevond maar tijdelijk was. Hierin waarschijnlijk gesterkt dat Daniël had aangegeven dat het een vastgestelde tijd zou duren.

Zijn directe omgeving heeft de koning dus al die tijd de ruimte gegeven om te zijn zoals hij was, vol vertrouwen dat het weer goed zou komen. Hij werd niet afgedankt en weggestopt, hij werd verzorgd en hij werd geaccepteerd zoals hij op dat moment was. Hoe bijzonder is dat, daar kunnen we nu vaak nog een voorbeeld aan nemen.

Dit Bijbelverhaal is volgens ons het eerste verslag van iemand met onbegrepen gedrag. Het geeft ook aan dat dit er altijd al geweest is en niet specifiek is voor de tijd waarin wij leven. Ook in die tijd kwam dit gedrag dus voor. Nu besef ik heel goed dat dit een heel mooi voorbeeld is en dat over het algemeen mensen met verward gedrag vroeger verstoten werden, maar het geeft ook heel mooi aan hoe wij met mensen met verward gedrag om zouden moeten gaan.

Mensen met onbegrepen gedrag of verward gedrag zouden niet weggestopt moeten worden op plekken waar zij omringt worden door mensen die ook onbegrepen gedrag vertonen. Zij zouden zorg moeten ontvangen die past bij de betreffende persoon. Zij zouden omringd moeten worden met mensen die er het vertrouwen in hebben dat het op een bepaald moment weer beter met de betreffende persoon zal gaan, ongeacht de tijdsduur. Ongeacht de energie die er in gestoken moet worden, ongeacht het geld wat hiermee gemoeid is.

Een belangrijk aspect hierin is het in verbinding blijven met de betreffende persoon, ongeacht op welke manier. Of het tot stand brengen van verbinding ook al kost dit veel moeite en geduld. Aan dat laatste schort het volgens mij nogal eens, niet omdat mensen dat niet willen, maar omdat het ze onmogelijk wordt gemaakt. Onmogelijk in het kader van productie draaien, bezuinigingen en “verkeerde” inzichten van bovenaf.

Maar goed, weer even terug naar de titel van dit stuk “de eerste verwarde mens…”. Als ik niet met mijn gesprekspartner hierover had gesproken, had ik nooit stilgestaan bij de vraag wie de eerste verwarde mens was geweest. Zo zie je maar weer, soms komt kennis uit een onverwachte hoek.

Koos

Ja, u hebt gelijk, ik ben teleurgesteld

Dat de meerwaarde van zelfhulp en lotgenootgroepen nog niet voor iedereen duidelijk is werd mij laatst weer erg duidelijk gemaakt bij een aanvraag van een subsidieadvies. De vraag die ik had neergelegd had betrekking op zelfhulp en lotgenotengroepen rond het thema suïcide. Ik kreeg het volgende als antwoord;

“Zelfhulp en lotgenotengroepen die een luisterend oor en begrip bieden, zijn zonder twijfel waardevol met het oog op suïcidepreventie, maar gaan nog niet over versterking van burgerschapscompetenties zoals wij dat als eindresultaat willen zien.”

Ik begrijp dat de eventuele aanvraag niet binnen het kader past van een fonds, maar deze reactie raakte mij ergens, dus heb ik een mail teruggestuurd;

Zelfhulp en lotgenootgroepen op het gebied van suïcidaliteit bieden veel meer dan alleen de door u vermelde begrippen. Dit zijn weliswaar kenmerken die erg belangrijk zijn bij groepen die zich bezighouden met dit maatschappelijke drama (zelfdoding), maar de gevolgen van deze kenmerken gaan veel verder dan dat. Dit gaat niet alleen op voor de groepen rondom dit thema, maar voor alle lotgenoot- en zelfhulpgroepen.

Het gaat niet om het tonen van begrip, maar om het elkaar begrijpen

Het kenmerk begrip is daarbij niet dekkend. Het gaat niet om het tonen van begrip, maar om het elkaar begrijpen, en dat is iets totaal anders. De deelnemers aan een zelfhulp of lotgenotengroep vinden inderdaad een luisterend oor, vinden anderen die hun begrijpen, putten hoop uit de ervaringen van anderen en vinden handvatten om zich staande te houden in de maatschappij.

Door het deelnemen aan een zelfhulp of lotgenotengroep krijgen de deelnemers meer grip op hun leven waardoor hun eigenwaarde en zelfbeeld positief beïnvloed wordt. Zij voelen zich tot meer in staat waardoor zij de kracht krijgen om weer mee te (blijven) doen in de maatschappij in plaats van het steeds verder wegzinken in eenzaamheid en afzondering.

Deelnemers vinden door aan een groep deel te nemen erkenning en kunnen zichzelf daardoor ontwikkelen. Hierdoor vinden zij de kracht om een bijdrage te leveren aan de samenleving.

De groepen worden begeleid door mensen die zelf hun ervaring hebben met de diverse problematiek, maar een manier hebben gevonden weer aan de samenleving deel te kunnen nemen. Vaak door deelname aan een zelfhulp of lotgenotengroep waardoor zij zich hebben leren staande te houden. De begeleiders zijn dus mensen die zich verantwoordelijk voelen voor anderen, die zich in willen zetten voor hun medemens zodat die zich ook kan ontwikkelen en weer deel kan (blijven) nemen aan de maatschappij.

Het deelnemen aan een zelfhulp of lotgenotengroep kan dus juist een middel zijn om die stap te maken op de participatieladder waar u om vraagt. Zonder de mogelijkheid tot deelname kan er een situatie ontstaan waardoor de betreffende persoon op de onderste trede blijft staan of vanaf een hoger liggende trede stappen terug moet doen naar die eerste trede.

Als ik dit allemaal zie dan past dit precies in de visie die u op uw site heeft staan. In mijn ogen gaat het in de door u op uw site vermelde tekst over de burgerschapscompetenties waarnaar u in uw reactie verwijst, mede door het feit dat ik nergens anders op de site kan vinden wat u onder de betreffende competenties verstaat.

Uw visie op zelfhulp of lotgenootgroepen geeft, in mijn ogen, aan dat de waarde van deze groepen niet duidelijk is en onderschat wordt. Dat vind ik jammer en een beetje zorgelijk.

Ik zou dan ook graag de mogelijkheid aanbieden om u de gelegenheid te bieden over de algemene toegevoegde waarde van zelfhulp en lotgenootgroepen in gesprek te gaan. Niet alleen in het kader van suïcidaliteit, maar met betrekking tot alle lotgenoot- en zelfhulpgroepen.

Volgens mij maak ik hierin duidelijk waar het mij omgaat namelijk in het kort duidelijk maken van de meerwaarde van zelfhulp en lotgenootgroepen. Dat het meer is dan “alleen” maar een luisterend oor.

Als reactie hierop kreeg ik te horen dat ze begrepen dat ik teleurgesteld was over het negatieve advies. Ik vraag mij dan af of ze mijn reactie wel gelezen hebben, want het gaat niet om het wel of niet krijgen van een subsidie (anders had ik aangevraagd en geen advies gevraagd) het gaat om feitelijk gebrek aan kennis.

Ze hebben gelijk, ik ben teleurgesteld.

Ze hebben gelijk, ik ben teleurgesteld. Teleurgesteld in het feit dat er niet ingegaan wordt op de inhoud van mijn reactie. Teleurgesteld in het feit dat er dus alleen in geld gedacht wordt. Teleurgesteld dat zelfhulp en lotgenootgroepen, in mijn ogen, niet serieus genomen worden. Teleurgesteld dat er niet ingegaan wordt op het aanbod om hun kennis over zelfhulp en lotgenootgroepen bij te spijkeren.

Zelfhulp en lotgenootgroepen zijn niet zaligmakend, niet iedereen heeft hier wat aan, maar voor veel mensen is het die veilige omgeving waar zij zichzelf durven te laten zien, waar zij zichzelf durven te zijn. Waar zij de ondersteuning vinden die zij nodig hebben om zich staande te houden in de huidige maatschappij, waar zij die handvatten vinden die hen in staat stellen te leven zoals zij dat zouden willen. Waar zij veel meer vinden dan “alleen maar” een luisterend oor.

Kwetsbaarheid of uitdaging

Na het gebruik van het woord aandoening, als in een psychische aandoening, kwam het woord kwetsbaarheid in zwang. Het woord aandoening verwijst te veel naar een ziekte, en we willen juist niet vanuit een ziektebeeld denken en handelen. In de wereld van de zorg en van het herstel wordt er daarom nu gesproken over kwetsbaarheid. Maar is dat wel een goede omschrijving?

Het woord kwetsbaar verwijst naar zwakte, het maakt mensen bewust dat zij kwetsbaar zijn en dus geraakt kunnen worden, en dat willen wij niet. Wij zijn opgegroeid in een maatschappij waarin het laten zien dat je sterk bent gemeengoed is, je hoort sterk te zijn anders hoor je er niet bij. Het tonen van zwakte is dan ook not done.

Als we het dan hebben over psychische kwetsbaarheid dan bevestigen we dat iemand zwak is en dat de betreffende persoon ondersteuning nodig heeft om zichzelf dusdanig aan te passen dat hij weer sterk kan zijn. En dat terwijl we juist uit willen gaan dat iedereen goed is zoals hij of zij is.

De laatste tijd hoor ik steeds vaker dat er gesproken wordt over een psychische uitdaging, een nieuwe benaming in de reeks (aandoening – kwetsbaarheid – uitdaging). Dit roept bij mij de vraag op wat dan de uitdaging is. Is het de uitdaging om je kwetsbaarheid te overwinnen om weer sterk te kunnen zijn (het leven voorbij de aandoening – 4e fase van het herstelproces) of is de uitdaging iets totaal anders.

Als ik, want ik zal het even bij mezelf houden, uitga van het standpunt dat het de uitdaging is om met je aandoening/kwetsbaarheid je staande te houden in deze maatschappij, dan voel ik een soort druk; ik “moet” iets. Voor mij voelt dat dit “moeten” niet vanuit mijzelf komt, maar vanuit de maatschappij, het wordt mij opgelegd. Ik moet voldoen aan de verwachtingen van anderen. Voor mij voelt dat niet goed, ik houd al niet van het “moeten doen” van iets dus het “moeten” voldoen aan verwachtingen van anderen is voor mij al helemaal belemmerend.

Ik wil hiermee niet zeggen dat het je staande houden in deze maatschappij geen uitdaging is, integendeel, het is een gigantische uitdaging om jezelf te kunnen blijven en toch deel te kunnen nemen aan de maatschappij. Een uitdaging waar veel mensen mee te kampen hebben en soms leidt tot het verlaten van dit leven, maar dat is even een zijsprong.

Voor mij is de uitdaging dan ook meer het accepteren van wie ik ben, met al mijn “sterke” en “zwakke” eigenschappen, ongeacht of anderen dat ook accepteren. Ik bereik dat volgens mij alleen als ik trouw blijf aan mijzelf en mijzelf niet probeer te veranderen om maar in deze maatschappij te passen. En daar ligt voor mij dan ook het verschil; ik “moet” niet sterk zijn, krachtig zijn en mijzelf aanpassen, nee ik “wil” mijzelf blijven, trouw aan mijzelf zijn en mijzelf accepteren zoals ik ben. En dat is voor mij de uitdaging.

Ik heb mijzelf geaccepteerd, ik heb een psychische aandoening, ik ben altijd bezig met mijn herstel, en ben door mijn aandoening wat kwetsbaarder op sommige vlakken. Maar het maakt ook wie ik ben, en als anderen iets verwachten dan ligt dat bij hun, niet bij mij.

Het blijft dus een zoektocht naar het meest geschikte woord, als dat er al is. Ik persoonlijk gebruik de woorden aandoening, kwetsbaarheid en uitdaging wisselend. Wanneer ik welk woord gebruik ligt heel erg aan de context. Als ik met hulpverleners te maken heb gebruik ik vaak het woord aandoening, bij welzijn en gemeente het woord kwetsbaarheid en bij de rest is het afhankelijk van het onderwerp waar het om gaat. Dus eigenlijk hoeft er van mij niet zo nodig een vastgelegd woord te zijn, iedereen moet maar gewoon het woord gebruiken dat voor hem of haar goed voelt.

Wat is nou eigenlijk de strekking van dit verhaal? Wat ik denk ik duidelijk wil maken is dat het vooral belangrijk is om te doen wat goed voelt en woorden gebruikt die voor jou werken en betekenis hebben. Nog korter; blijf vooral jezelf en werk vanuit je gevoel.

PFF, heb ik meer dan 700 tekens nodig om iets te zeggen wat maar 36 tekens heeft……

Feestje….

Gisteren hebben wij het bericht gekregen dat de Stichting Herstelproces een van de winnaars is van de Herstelspecial. Wij ontvangen een mooie bijdrage voor het organiseren van onze herstel- en verhalenweekenden.

Herstelspecial

In de GGZ zijn er steeds meer initiatieven op het gebied van herstel, zelfregie en ervaringsdeskundigheid. Deze initiatieven bieden een kwetsbare groep (ex-) cliënten met ernstig psychische problemen structuur, zingeving en een plek in de maatschappij. Hiermee wordt herstel bevorderd en terugval voorkomen. Herstelondersteuning verdient aandacht en een steuntje in de rug. In samenwerking met MIND reiken we daarom jaarlijks de GGZ Herstelspecial uit aan een van deze initiatieven. 

De weekenden

Als Stichting Herstelproces organiseren wij herstelweekenden en verhalenweekenden voor mensen die vanwege hun kwetsbaarheid moeite hebben zich staande te houden in de maatschappij.

Het is altijd een bijzondere ervaring om als begeleider deel te nemen aan deze weekenden, daarom doen wij dit ook op vrijwillige basis. Hierdoor, en dankzij de hulp van de locatie (Hotel de Oorsprong), kunnen wij de kosten laag houden. Dankzij donaties en subsidies vragen wij alleen maar een eigen bijdrage van maximaal €35,00 van de deelnemers. De bijdrage van de Herstelspecial stelt ons in staat om dit nog een tijd te blijven doen.